BU ŞERİF, O ŞERİF DEĞİL

Vaktiyle bizde de şerifler vardı. Ama ne şerif... Osmanlı idaresindeki Hicaz, kendi içinde bir muhtariyete sahipti. Hazret-i peygamber soyundan şerifler tarafından idare olunurdu.
15 Ekim 2008 Çarşamba

İYİ PARAYA İYİ SOYADI

Dünyada ilk soyadı kanunu Yahudileri asimile etmek için Avrupa’da çıkarıldı. Sonra işler tersine döndü. Bu sefer Yahudileri ifşa etmek için kullanıldı.
8 Ekim 2008 Çarşamba

TÜRKLER NASIL MÜSLÜMAN OLDU?

İslam’ı Talas Savaşında kılıç savururken tanıdılar. Kılıç zoruyla değil; gönül rızâsı ile Müslümanlığı seçtiler ve asırlarca İslamiyetin yeryüzündeki bayraktarı oldular.
1 Ekim 2008 Çarşamba

DÜNYA OSMANLI'NIN ALTI ASIR GERİSİNDE

İngiltere, ülkedeki Müslümanlar için 6 büyük kentte şeriat mahkemeleri kurdu. Bu, yeni bir tatbikatmış gibi görülse de aslında benzerleri Avrupa’da hayat bulmuştu. Ancak modern demokrasilerin bu asırda geldiği çizgiyi, Osmanlılar altı asır öncesinden yakalamıştı.
24 Eylül 2008 Çarşamba

HAREMAĞALARI

Harem ve haremağaları, Osmanlı hayatının en enteresan mevzuları olarak görülmüştür. Erkek sineğin bile giremediği haremin disiplinini haremağaları temin ederdi. Bu sayede sarayda altı asır boyunca en ufak bir skandala rastlanmamıştır.
17 Eylül 2008 Çarşamba

DERYANIN ÜZERİNE KURULAN CÂMİ

Büyük Türk denizcisi Kılıç Ali Paşa, namını sürdürmek için bir câmi yaptırmak istedi. Sultan III. Murad’ın huzuruna çıkıp arzusunu bildirdi. Padişah latife olsun diye, “Sen deryalar serdarısın. Var git câmini deryaya kur!” deyince Kılıç Ali Paşa tarihte bir ilki gerçekleştirdi.
10 Eylül 2008 Çarşamba

ŞAMANLIK BİR DİN Mİ?

Eski Türklerin hangi dine mensup olduğunu kime sorsanız, alacağınız cevap umumiyetle Şamanlıktır. Halbuki Şamanlık bir din değildir. Her dinde görülebilecek bir tabiatüstü kuvvetler sistemidir.
3 Eylül 2008 Çarşamba

ZAFERİN SIRRI HAKANA HÜRMETTE GİZLİ

Eski Türkler her zaman geleneklere hürmetkârdır. Bu prensip, asırlarca hem devletleri, hem cemiyetleri ayakta ve hayatta tutmuştur. Bu zamanlardan kalma nice hükümler, Türkler Müslüman olduktan sonra da tesirini devam ettirmiştir. Selçuklu, hatta Osmanlı devlet idaresinde bile, eski Türk devlet geleneğinin mühim izleri görülür.
27 Ağustos 2008 Çarşamba

TAHRAN'IN GÜÇ SEVDASI

Osmanlı, Türkistan ve Hindistan imparatorlukları ile asırlarca mücadele eden İran, bugün de teknolojik ve siyasî manevralarla Orta Doğu’da bir güç olma hayali içerisinde. Ancak bu biraz zor görünüyor.
20 Ağustos 2008 Çarşamba

BANKA KREDİLERİNE OSMANLI MUAMELESİ

Yerli sermayeli ilk banka Emniyet Sandığı adı altında 1863’te Midhat Paşa’nın teşebbüsü ile kuruldu. Ancak şer’î hukuka göre faizli muameleler meşru değildi. Bu sebeple “muamele satışı” denilen bir usul ile borç alma işlemleri akde bağlanırdı.
13 Ağustos 2008 Çarşamba

TIMARLI SİPAHİDEN KÖY AĞASINA

Eskiden toprak ile ordu arasında mühim bir irtibat vardı. Toprak gelirleri askerlere tahsis edilirdi. Böylece hükûmet, askerî harcamaların çoğunu dolaylı yoldan karşılardı. Bu, hem vergi toplama masrafını azaltır; hem de “ordunun özelleştirilmesi” gibi bir vaziyet doğururdu.
6 Ağustos 2008 Çarşamba

YAYA KALDIN TATAR AĞASI

Osmanlıları üç kıtada altı asır yaşatan âmillerden birisi de süratli ve muntazam bir haberleşme usulüne sahip oluşudur. Posta tatarları, imparatorluğun bir ucundan öteki ucuna yılmadan haber ulaştırır, yol boyu menzillerde at değiştirir; bulamazsa valinin ahırından bile at çekip alabilirdi.
30 Temmuz 2008 Çarşamba

KIRILMA NOKTASI: İKİNCİ MEŞRUTİYET

Bundan tam 100 yıl önce bugün, saray meşrutiyet ilanına mecbur edilmişti. Meclis toplanmış, 23 Temmuz hürriyet bayramı günü olmuştu. Bu tarihten sonra Osmanlı Devleti’nde rejim değişti. İktidar, ordu ile bürokrasiye geçti.
23 Temmuz 2008 Çarşamba

ESNAF OLMAK KOLAY DEĞİLDİ

Vaktiyle her isteyen dükkân açamazdı. Her şehirdeki esnafın sayısı mahduttu. Çıraklıktan yetişip, kalfa ve usta olmadan dükkân açmak hayaldi. Osmanlı cemiyetinde esnafın mühim ve itibarlı bir mevkii vardı. Esnaf ve sanatkârlar, icabında cemiyete yön verebilen bir baskı grubuydu.
16 Temmuz 2008 Çarşamba

MÜHÜR KİMDEYSE SÜLEYMAN ODUR!

Eskiden herkesin sanatkârâne yapılmış bir mührü vardı. Altında mühür bulunmayan yazı itibar görmezdi.
9 Temmuz 2008 Çarşamba

AVRUPA'NIN KARTAL YUVASINDA YAŞAYAN HALKI: ŞKİPETARLAR...

Kosova’nın istiklali ile ikinci bir Arnavud devleti kurulmuş oldu. Avrupa’nın bu 4. Müslüman ülkesinin anayasası da yürürlüğe girdi ama Sırpların itirazı hâlâ sürüyor
2 Temmuz 2008 Çarşamba

YAVUZ SULTAN SELİM'İN KÜPESİ

Zamanın en güçlü devletlerinden biri olan Venedik’in sefiri Antonio Iustiniani bir defasında Yavuz Sultan Selim Han’ın huzuruna çıkacaktı. Vezirler elçiyi etkilemek bakımından padişahın ihtişamlı giyinmesini istiyordu.
18 Haziran 2008 Çarşamba

PADİŞAHLAR NİÇİN HACCA GİTMEDİ?

Osmanlı Padişahları, aynı zamanda müslümanların halifesi oldukları halde, hacca gitmediler. Bunun elbette bir sebebi vardır. Nitekim Sultan Genç Osman hacca gitmeye kalktı da, başına neler geldi...
11 Haziran 2008 Çarşamba

ASIRLARDIR HUZURA HASRET BİR DİYAR: LÜBNAN

Lübnan, gerek coğrafyası, gerek etnik yapısı ve gerekse idare tarzı itibariyle şüphesiz Orta Doğu’nun en enteresan ülkelerinden biridir. Bu sebeple asırlardır dünya gündeminden bir an olsun inmiş değildir. Bu haliyle de ineceği yoktur.
4 Haziran 2008 Çarşamba

AĞLAMA DUVARI

Milâdın 66. yılında Romalı kumandan Titus, Kudüs’ü tamamen yakıp yıktı. Şehri viraneye çevirdi. Bu arada Beyt-i Makdis de yandı. Sadece Ağlama Duvarı diye bilinen batı duvarı kaldı.
1 Haziran 2008 Pazar

SULTAN FATİH ROMA’YI DA FETHETSEYDİ...

Fatih, tarihte emsaline rastlanmayan meziyetlere sahip büyük bir hükümdardı. İtalya bile birliğini kurmak için onun ordularının yolunu gözlemişti.
28 Mayıs 2008 Çarşamba

KRALİÇE'NİN TÜRKİYE ZİYARETİNDEKİ DERİN MÂNÂ

İngiltere’nin Türkiye’yi dünya siyasetinde önemli bir pozisyona doğru ittiği açıkça görülüyor. Ancak bunu, kaşımız gözümüz için yapmıyor...
21 Mayıs 2008 Çarşamba

MEKTEPLER OLMASAYDI...

Maarif Nâzırı Haşim Paşa boşuna dememiş: “Şu mektepler olmasaydı, maarifi ne güzel idare ederdim” diye. Bugün Milli Eğitim Bakanlığı’nın işi daha da zor...
21 Mayıs 2008 Çarşamba

DÖRDÜ İSKAMBİLDE BİRİ İNGİLTERE’DE

Mısır meliki Faruk yıllar önce isabetli bir tahminde bulunmuş: “Bir zaman gelir, dünyada beş kral kalır. Dördü iskambil kâğıtlarında; diğeri İngiltere’de!”
14 Mayıs 2008 Çarşamba

İNGİLİZ POLİTİKACININ TÜRKİYE'DEKİ KÖKLERİ-ALİ KEMAL BEY'İN ACIKLI SONU

İngiliz politikacı Boris Johnson, yakın tarihimizdeki meşhur bir Türk şahsiyetin torunudur. Bu akrabalık bağının hikâyesi oldukça hazindir...
7 Mayıs 2008 Çarşamba

VAKIFLARA PADİŞAH BİLE EL KOYAMAZ

Ders kitaplarına bile girmiş bir iddia var: Güya Sultan Fatih, bazı vakıflara el koymuş. Bunları devlet hazinesine zapt etmiş. Hatta bunu padişahların gerektiğinde şer’î hukuka uymadıklarına delil gösteriyorlar. Halbuki devlet, vakıflara el koyamaz. Hususi mülkiyete ilişemez.
30 Nisan 2008 Çarşamba

OSMANLI SİGORTACILARI: DERBENTÇİLER

Osmanlı yollarında soygunculuk, hele cana ve ırza tecavüz işitilmemiş bir şeydi. Bu yolları korumak, derbentçiler için şeref meselesi idi.
23 Nisan 2008 Çarşamba

NABZIMI BIRAK A DOKTOR, KALBİME BAK!

Hastanelerin masrafları zengin vakıflar tarafından karşılanırdı. Burada halka bedava bakılır; fakirlerin ilaçları da bedava verilirdi.
16 Nisan 2008 Çarşamba

SARKOZY'NİN DEDELERİ OSMANLI VATANDAŞIYDI

Sarkozy, her gün yeni bir gündem oluşturmayı biliyor. Soyu da başka bir âlem. Dedelerinin izlerini, Osmanlı ülkesinde bulduk. İmparatorluklar dağılınca, enkaz taşlarının nereye sıçrayacağı belli olmuyor.
9 Nisan 2008 Çarşamba

5000 YILLIK TÜRK BAYRAMI MI?

Anlaşılamayan bir şey var: Nevruz, 5000 yıllık bir Türk bayramı imiş. Altay dağlarının en soğuk zamanlarında, bu nasıl bahar bayramı!
2 Nisan 2008 Çarşamba