Sual:
Allahü Teala kullarının neler yaptığını bütün teferruatıyla ve hakkıyla bildiğini defaatle söylüyor. Mülk suresinde olduğu gibi. Fakat İnfitar suresinde olduğu gibi, meleklerin de her şeyi bildiğini söylüyor. Allah her şeyi biliyorken mahluk sınıfından olan bu meleklerin bilmesinin ne ehemmiyeti vardır?Cevap:
Allah’ın her şeyi eksiksiz bilmesine rağmen amel yazıcı meleklerin (Kirâmen Kâtibîn) yaratılmasının ve onların yapılanları bildiğinin bildirilmesinin esas hikmeti, kulların dünyada yaptıklarının ahirette şahitlerle ispatlanarak adaletin tam tecelli etmesi ve insanın devamlı gözetlendiği şuuruyla kendini kontrol etmesidir. Kur’an-ı kerimde Mülk suresi 14. ayette geçen “Yaratan bilmez mi?" ifadesi Allah’ın ezelî ve mutlak ilmine delalet eder. İnfitar Suresi 10-12. ayetlerde geçen “Üzerinizde nezaretçi kiramen kâtibin vardır; onlar yapmakta olduklarınızı bilirler” ayet-i kerimesi farklı hikmetlere işaret eder. Böylece itiraz kapısı kapatılmış olur. Ahirette hesap günü geldiğinde, bazı insanlar işledikleri günahları inkâr etmeye veya “Ben böyle bir şey yapmadım” diyerek itiraz etmeye kalkışabilir. Allah, her şeyi bilmesine rağmen kuluna zulmetmediğini göstermek için bu meleklerin tuttuğu kayıtları (amel defterlerini) ve meleklerin bizzat şahitliğini delil olarak ortaya koyar. Dünyadaki mahkemelerde bile hâkimin bir hadiseyi şahsen bilmesi hüküm vermesi için kâfi değildir; mutlaka şahit ve vesika istenir. Allah da mutlak adaletinin bir icabı olarak kullarını kendi ilmiyle değil, kayıt altına alınmış deliller ve şahitler huzurunda muhakeme eder. İnsanoğlu, müşahhas bir varlık tarafından takip edildiğini ve her hareketinin anbean not edildiğini bildiğinde amellerine daha çok dikkat eder. Bu hal, insanı gizli ve açık her türlü kötülükten alıkoyan kuvvetli bir manevi fren mekanizmasıdır. Mümin bir kul, yaptığı en küçük iyiliğin bile zayi olmayacağını ve melekler tarafından kaydedildiğini bilerek moral bulur. Allah her şeyi sebeplerle yapar. Rızık vermesi için yağmura veya rüzgâra ihtiyacı yoktur. Ancak bu işleri sebepler dairesinde ve melekler vasıtasıyla yürütür. Benzer şekilde amel yazıcı meleklerin bu vazifeyi yapması, Allah’ın ilminde bir eksiklik olduğu için değil, meleklerin kendi ibadet ve kulluk vazifelerini yerine getirmeleri içindir. İnsanın her sözünün ve hareketinin kayıt altına alınmaya değer görülmesi, insanın kainattaki halifelik makamının ve mesuliyetinin ne kadar büyük olduğunu gösterir. Mülk Suresi'ndeki ayet Allah'ın mutlak ve hudutsuz ilmini ifade eder; bu ilim kalplerdeki en gizli niyetleri ve fikirleri de ihtiva eder. İnfitar suresindeki meleklerin ilmi ise, sadece Allah’ın kendilerine bildirdiği ve izin verdiği ölçüde kulların amellerini bildiğini gösterir. Melekler gaybı veya her şeyi kendiliklerinden bilemezler.Alakalı Başlıklar