YILBAŞI ve NOEL’DEKİ PUTPEREST GELENEKLERİ

Noel ve Yılbaşı kutlamalarında birçok pagan (putperest) âdetinin tesirini görmek mümkündür. 25 Aralık bir pagan bayramı olduğu gibi, çam ağacı da bir pagan âdetidir...
30 Aralık 2009 Çarşamba

HER ŞEY HİLÂLE BAĞLI

Hicrî takvim, Ay’ın hareketlerine göredir. Güneş takviminden daha doğru ve hassastır. Bu sebeple seyyah ve denizciler için çok elverişlidir...
23 Aralık 2009 Çarşamba

KREMLİN SARAYI'NDA BİR ÇAR GÖRÜRSENİZ ŞAŞIRMAYIN

Rus Romanov hanedanının son temsilcilerinden Grandüşes Mariya Vladimirovna, ailesine iade-i itibar aldı. 27 yaşındaki oğlunu tahta hazırlıyor. Ancak tahtın yolu hâlâ biraz uzun ve zahmetli görünüyor. Bir gün Kremlin Sarayı’nda yeni bir çar görürsek şaşırmayalım.
16 Aralık 2009 Çarşamba

HERKESİN MİNÂRESİ KENDİNE

Minâreler, asırlarca Müslüman hâkimiyetinin göklere yükselen sembolüdür.
9 Aralık 2009 Çarşamba

VÂLİNİ SEÇ, VERGİNİ ÖDE, GEREKTİĞİNDE ASKER VER!

Osmanlı döneminde; Kırım, Eflak-Boğdan ve Erdel gibi imtiyazlı eyâletler neredeyse federe devlet gibiydi. Bu yapı, farklı ırk ve dinlere mensup halkları barındıran imparatorluğun uzun müddet yaşamasına imkân verdi
2 Aralık 2009 Çarşamba

DERSİM BİR DAĞ İÇİNDE...

Günlerdir konuşula konuşula Tunceli’nin eski ismi Dersim de herkesin malumu oldu. Kim derdi ki bu küllenmiş hâdise yeniden dillere düşecek...
25 Kasım 2009 Çarşamba

AH ŞU DİYÂNET BÜTÇESİ!

Osmanlılarda devlet, dini korumakla mükellefti. Halkın dinî ihtiyaçları ise yine kendileri tarafından karşılanır; devlet kimseye bu hususta müdahale etmezdi...
18 Kasım 2009 Çarşamba

BABASININ GÖLGESİNDE KALAN PADİŞAH: SULTAN II. SELİM

Büyük insanların çocukları çoğu zaman ne kadar meziyetleri olursa olsun, babalarının göl-gesinde kalmaya mahkûmdur. Sultan II. Selim de kıymetli bir hükümdar olmasına rağmen, Kanunî Sultan Süleyman gibi muhteşem bir hükümdar olan babasının gölgesinde kalmıştır
11 Kasım 2009 Çarşamba

360 DERECE DÖNMEK: SABETAYCILIK VE DÖNMELER

Dönmeler, sayıca az olmakla beraber, pozisyonları itibariyle Osmanlı sosyal ve politik hayatında çok mühim bir yer işgal etmiştir.
4 Kasım 2009 Çarşamba

SANA SELÂM EY OSMANLI SANCAĞI!...

Osmanlılarda padişahın bulunduğu yerde, hânedanı temsilen kırmızı (al) ve devleti temsilen de beyaz (ak) sancak açılırdı.
28 Ekim 2009 Çarşamba

ANADOLU'DA ABBASÎLER

Yavuz Sultan Selim, Mısır’ı fethedince, Kahire’deki Abbasî halifesi ailesiyle Osmanlı hizmetine girdi ve Hakkâri Sancakbeyliği’ne tayin olundu. Soyundan gelenler arasında çok sayıda ilim ve devlet adamı yetişti. Şarkî Anadolu’da kurulan beyliği, 330 sene hüküm sürdü.
21 Ekim 2009 Çarşamba

ANADOLU'NUN İSTANBUL'U...

Fethedildiği yıllarda nüfusu 50 bini bile bulmayan İstanbul, Anadolu’dan göçler sayesinde büyüdü. Bursalılar Eyüp Sultan’a, Gelibolulular Tersâne’ye, Samsunlular Tophâne’ye, Eğirdirliler Eğrikapı’ya, Konyalılar Aksaray’a yerleşti
7 Ekim 2009 Çarşamba

BABASI BURHANEDDİN EFENDİ'NİN CENAZESİ YURDA SOKULMAMIŞTI

Sultan Abdülhamid Han’ın torunu Ertuğrul Osman Efendi, doğduğu yerde defnedildi. Babası, Burhaneddin Efendi ise kendisi kadar şanslı değildi, cenazesinin İstanbul’a defnine izin verilmeyince Şam’a götürülmüştü.
30 Eylül 2009 Çarşamba

ESKİDEN DÂVÂSI OLAN ÖNCE MÜFTÜYE GİDERDİ

Osmanlılarda müftülerin görüşünü bildiren fetvâ, adaletin tecellisinde çok mühim rol oynardı. Hele şeyhülislâm fetvâsı, bir nevi anayasa mahkemesi kararı idi. Sadece ibâdetlerde değil, boşanmadan alışverişe kadar müftünün verdiği fetvâ ihtilafı çözer; artık nizânın mahkemeye intikaline ihtiyaç duyulmazdı...
23 Eylül 2009 Çarşamba

SULTAN KANUNİ DE AYAMAMA'DA MAHSUR KALMIŞTI

Eskiler için sel zelzeleden sonra, yangından önce gelen bir âfetti. İstanbul bundan çok çekmişti. Öyle ki cihan padişahı Kanuni Sultan Süleyman bile bir sel baskınında canını zor kurtarmıştı.
16 Eylül 2009 Çarşamba

OSMANLI DEVLETİ NE ZAMAN KURULDU?

Osmanlı Devleti’nin Yalova’da mı yoksa Söğüt’te mi kurulduğu hususunda münakaşalar yaşanıyor. Yalova Osmanlıların ilk fethettiği beldelerdendir. Fetih tarihi 1323 senesidir. Şüphesiz 1302 tarihli Bafeus Muharebesinden çok önce Osman Gâzi hükümdar gibi icraatta bulunuyordu.
2 Eylül 2009 Çarşamba

YUNANLILARIN KÜÇÜK ASYA FELÂKETİ

“Türkiye’nin ilk 10 düşmanı” anketinde ilk sırada Yunanistan geliyor. İngiltere listede bile yok. Halbuki Yunanistan, Küçük Asya (Anadolu) Felâketi adını verdiği işgal serüvenine İngiliz hesabı yüzünden girişmişti.
26 Ağustos 2009 Çarşamba

OSMANLI DEVLETİ ve İSRAİL...

İsrail’in kurulması Yahudîlerin iki bin yıllık hayaliydi. Enteresandır ki, bu hayal, Osmanlı Devleti’nin yıkılış sebeplerinden de birini teşkil eder
12 Ağustos 2009 Çarşamba

TÜRKLERİN İSLÂM DİNİNE KATKILARI

İslâm dininin Sahabeden sonra en hâlisâne katkıyı Türklerden gördüğünü pek çok tarihçi itiraf etmektedir. İslâmiyetin onca bâdire atlatıp bugün yeryüzünde mevcut olması bile bunun isbatıdır
5 Ağustos 2009 Çarşamba

ŞEHZÂDELERİ HAYATA ‘LALA’ HAZIRLARDI

Mum dibine ışık vermez kâidesince, Selçuklu ve Osmanlılarda şehzadelerin terbiyesi, kendinden yaşça büyük, usul-erkân bilir, kültürlü kimselere tevdi edilirdi
29 Temmuz 2009 Çarşamba

OSMANLI DEVLETİ’NİN KANUNU NEYDİ?

XIX. asırda Avrupa’da kanunlaştırma cereyanı sürat kazandı. Devletler birer medenî kanun yaptılar. Osmanlı hükûmetine de “Kanununuz ne ise bilelim” diye baskı yapmaya başladılar. O zamana kadar Osmanlı Devleti’nin kanunu yok muydu?
22 Temmuz 2009 Çarşamba

ORTA ASYA'YA HÜKMEDEN UYGURLAR ŞİMDİ ESARETTE

Çin, tabiî kaynakları zengin Doğu Türkistan’ı elinde tutmak ve Uygurları Çinlileştirmek için elinden geleni yapıyor. Gazete basmaları, mülkiyet ve seyahat hakları, hatta çocuk sahibi olmaları bile sınırlamalara tâbidir.
15 Temmuz 2009 Çarşamba

ASIRLIK REKABET İSTANBUL’DA SONA MI ERDİ?

Moskova Patriği Kirill ülkemizi ziyaret etti. Fener Patriği ile görüştüler. Beraber âyin idare ettiler. Birbirlerine iltifatlarda bulundular. Ama ikisinin öteden beri süregelen rekabetine tesiri oldu mu? Bilinmez.
8 Temmuz 2009 Çarşamba

ENTARİ ÂDETİMİZ ZAMANA YENİLDİ

Bir iş adamımızın entârisiz yatağa girmediğine dair sözleri, çok kişiyi şaşırttı. Halbuki biz entâri seven bir millettik. Vaktiyle yaz-kış entari giymeyen var mıydı acaba?..
1 Temmuz 2009 Çarşamba

SON PADİŞAHLAR NİÇİN SEFERE GİTMEDİLER?

Padişahların ordunun başında sefere çıkması keyfiyeti XVII. asır sonuna kadar muntazaman devam etti. Daha sonra bırakıldı. Bu bir zaaf olarak görülmemelidir...
24 Haziran 2009 Çarşamba

YANMAYAN YIKILMAYAN KÜTÜPHÂNELER

İstanbul’un yangınları meşhurdur. Binaların ekserisi ahşaptır. Bir tutuştu mu, binlerce evi kül eder, mahalleler yok olur. Binlerce nâdide eserin barındığı kütüphâneler bu yangınlardan nasibini almaz mı?
17 Haziran 2009 Çarşamba

YAZ GELDİ, SEYRANA ÇIKALIM BİZ...

Tatilin yaklaştığı şu günlerde mektepler birer ikişer kır gezisine gidiyor. Bu, eskiden kalma bir âdettir. Eskiden mekteplerin yaz başında mesireye çıkışı bir başka âlem idi...
10 Haziran 2009 Çarşamba

PADİŞAHA DOKUNULMAZ MIYDI?

Bugünlerde cumhurbaşkanının dokunulmazlığı konuşuluyor. Anayasada açık bir hükmün olmaması da hayli kafaları karıştırdı. Kral hata yapmaz! Bu, Avrupa’da bir anayasa kaidesidir. Kanun-ı Esasî’deki “Zât-ı akdes-i padişahî mukaddes ve gayrı mesuldür” ifadesi acaba ne mânâya gelir?
3 Haziran 2009 Çarşamba

DÜNYA MÜSAMAHANIN NE OLDUĞUNU SULTAN FATİH'TEN ÖĞRENDİ

Fatih Sultan Mehmed Han, saltanatı boyunca müsamahanın en güzel numunesini göstermişti
27 Mayıs 2009 Çarşamba

BİR OSMANLI KARDEŞLİĞİ: TÜRKLER VE ARAPLAR

Osmanlılar, İslâm dünyasında büyük bir prestij kazanmış; diğer Müslüman unsurlar, İslâmiyete yaptıkları hizmetlerden ötürü Osmanlılara minnet hissetmişlerdir.
20 Mayıs 2009 Çarşamba