Sual
Osmanlıların Mısır’ın fethi akabinde Arap menşeli Şeyhülislam Ebussuud Efendi tarafından Araplaştırıldı iddiasına ne dersiniz?
Cevap
Kendilerini milliyetçi olarak lanse eden bir grup öteden beri Osmanlıların bilhassa Arap beldelerini fethettikten sonra Türk kimliğini terk ederek (ne demekse) Araplaştıklarını iddia eder. Osmanlıların halis Türk olduğu, Türk milletin kültürünün, dilinin ve şuurunu onlar sayesinde güçlenip bugüne kadar intikal ettiğini kimse inkâr edemez. Böyleyken Araplaşma acaba ne demektir? Kendilerini Arap olarak ifade edip lisanlarını unutarak Arapça konuşmaları mıdır? Böyle olmadığına göre Araplaşmaktan kasıt dindar Müslüman olmaları olsa gerektir. Bu kötü bir şey midir? Kaldı ki Araplaşsalar ne olacak? Tarih boyunca pek çok millet başka milletlerin içinde erimiş gitmiştir. Türklerin böyle olduğunu kimse iddia edemez. Hele bu vaki olmayan hadiseyi Arap asıllı diyerek Şeyhülislam Ebussuud Efendi’ye mal etmek bambaşka bir vahamettir. Bir kere Ebussuud Efendi Arap asıllı değildir. Türkistan’dan gelme bir Türk alimi ve astronomu Ali Kuşçu’nun yeğeni ve Şeyh Yavsi adında bir alimin oğludur. İskilib’in Direklibel köyündendir. Direklibel’in Arapçasına dayanan Amidî mahlasını kullandığı için sonraki bazı yazarlar kendisini Diyarbekir’e nispet edip, Arap, hatta Kürt olduğunu söylemişlerdir. Bu açık bir hatadır. Bir akademisyenin buna aldanması hazindir. Kanuni Sultan Süleyman devrinin büyük din ve hukuk alimidir. Türkler arasından çıkmış birkaç meşhur hukukçudan biri sayılır. Osmanlı hukukunun esasını kurmuştur. Ebussuud Efendi ne yapmıştır da Osmanlılar Araplaşmıştır? Son zamanlarda bunu söyleyen ciddi bir ilkçağ Türk tarihçisi, ilmî haysiyeti varmış ki sürçü lisan ettik deyip özür diledi. Ama bu böyle olsa bile, bunun, yerleşik zihniyetin ve şuuraltının tezahürü olması ibretliktir
Alakalı Başlıklar